Wetenschappers van Stanford Medicine meldden de ontwikkeling van een experimenteel vaccin dat op lange termijn bescherming kan bieden tegen verschillende bedreigingen van de luchtwegen – griep, Covid-19, respiratoir syncytieel virus, verkoudheid, bacteriële longontsteking en zelfs allergenen. Dat meldt The Independent.
Het vaccin, met de naam GLA-3M-052-LS+OVA, wordt toegediend als neusspray. In experimenten met muizen beschermde een enkele injectie van het medicijn in de neus de longen gedurende meerdere maanden.
In tegenstelling tot traditionele vaccins, die het immuunsysteem een fragment van een bepaald virus “tonen”, bootst de nieuwe ontwikkeling de signalen na waarmee immuuncellen tijdens een infectie met elkaar communiceren. Dit activeert T-cellen in de longen en houdt de aangeboren immuunrespons alert.
“Ik denk dat we een universeel vaccin hebben tegen een verscheidenheid aan respiratoire bedreigingen,” zei werkleider Bali Pulendran, directeur van het Instituut voor Immuniteit, Transplantatie en Infectie bij Stanford Medicine. In de toekomst, zei hij, zullen twee doses neusspray in de herfst genoeg zijn om te beschermen tegen de meeste winterinfecties.
De onderzoekers suggereren dat met voldoende financiering, klinische proeven op mensen in de komende jaren zouden kunnen beginnen, en praktische toepassing zou nog vijf tot zeven jaar op zich kunnen laten wachten.
Onafhankelijke experts roepen echter op tot voorzichtigheid. Ian Jones, professor in de virologie aan de Universiteit van Reading, gelooft dat een echt “one shot vaccin for life” nog ver weg is. Hij zegt dat een universele aanpak rekening moet houden met de enorme biologische heterogeniteit van de menselijke populatie en dat veiligheid van groot belang blijft.
Professor Jonathan Ball van de Liverpool School of Tropical Medicine merkt ook op dat het immuunsysteem voortdurend “alert” houden bijwerkingen kan hebben. Er bestaat een risico op overactivatie van het immuunsysteem, wat theoretisch zou kunnen leiden tot ongewenste ontstekingsreacties.
Desondanks beoordelen een aantal experts de resultaten als veelbelovend. Daniela Ferreira, hoogleraar vaccinologie aan de Universiteit van Oxford, noemde het werk “opwindend”. De meeste mensen hebben al immuungeheugencellen in het slijmvlies van de neus en de longen, zei ze, en de nieuwe strategie zou deze basis kunnen gebruiken voor een brede verdediging, zelfs tegen niet-verwante ziekteverwekkers.
Als de aanpak effectief en veilig blijkt bij mensen, zou het de strategie voor het voorkomen van seizoensgebonden infecties kunnen veranderen, waardoor er minder jaarlijkse vaccinaties tegen verschillende virussen nodig zijn. Voorlopig bevindt de aanpak zich echter nog in de preklinische fase en is er nog een lange weg te gaan voordat een echt universeel vaccin kan worden ontwikkeld.
