Als een stel het moeilijk heeft, zijn we gewend om iemand te zoeken die de schuld krijgt.
Hij is niet attent genoeg, zij is te veeleisend, beiden zijn moe, opgefokt, horen elkaar niet, meldt de correspondent van .
Psycholoog, wiens artikelen duizenden reacties krijgen, betoogt het tegenovergestelde: elke crisis in een relatie – het is altijd een projectie van onze interne toestand . Wat de partner kwaad maakt, heeft in feite al lang in onszelf geleefd, alleen weigeren we het op te merken.
Pixabay
De wet van de spiegel werkt zonder mankeren: als je je ergert aan het feit dat een man altijd aan de telefoon zit, vraag jezelf dan af wat je zelf verbergt achter gadgets. Als een vrouw om elk klein dingetje zeurt, weerspiegelt ze misschien gewoon je innerlijke perfectionist, die noch jou noch anderen in de steek laat.
Klinkt dit als goedkope psychologie? Misschien wel. Maar in deze eenvoud ligt de diepste wijsheid, bekrachtigd door duizenden uren therapeutische praktijk.
Studies tonen aan dat koppels die hun partner de schuld geven van een ruzie veel vaker uit elkaar gaan dan koppels die bereid zijn om met hun eigen triggers om te gaan. Omdat het makkelijker is om de schuld te geven dan om in jezelf te graven.
Als we roepen “je maakt me kwaad”, dan roepen we eigenlijk “ik ben bang om het in mezelf te zien”. De partner wordt een scherm waarop alle onderdrukte emoties, angsten en ongerealiseerde verlangens worden geprojecteerd.
Dit is vooral acuut in zogenaamde co-afhankelijke relaties, waar mensen zich letterlijk aan elkaar vastklampen, niet uit grote liefde, maar uit het onvermogen om alleen met zichzelf te zijn. Daar werken de spiegels met driedubbele kracht.
Iemand met een jeugdtrauma van afwijzing zal kilte zien in zelfs de meest zorgzame partner. Hij weet gewoon niet hoe het anders moet, zijn interne filter is ingesteld om gevaar op te zoeken.
En zolang dit trauma niet is verwerkt, zelfs honderd keer van partner wisselen – het beeld zal niet veranderen. Er zal iemand langskomen die keer op keer zal bevestigen: “Ik ben afgewezen, niemand heeft mij nodig”.
Psychologen noemen dit “scriptherhaling”. De hersenen kiezen voor het vertrouwde, ook al is het pijnlijk, omdat het voorspelbaar is en daarom een illusie van veiligheid biedt.
Maar er is goed nieuws. Zodra iemand eerlijk naar zijn schaduwkanten begint te kijken, houdt de partner op een vijand te zijn en verandert hij in een bondgenoot. Want er is niets meer om ruzie over te maken.
Als ik niet boos ben op jou, maar op mijn eigen kinderpijn die jij per ongeluk hebt gekwetst, gaat het gesprek een heel andere kant op. Er is geen agressie meer, alleen eerlijkheid en een verlangen om gehoord te worden.
De praktijk wijst uit: de sterkste stellen zijn die waarin beiden bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen voor hun gevoelens. Waar niemand roept “het is allemaal jouw schuld”, en iedereen vraagt “wat in mij heeft nu gereageerd op jouw woorden”.
Natuurlijk is hier moed voor nodig. Het is makkelijker om in de illusie te leven dat de perfecte partner daar ergens rondloopt en gewoon nog niet ontmoet is. Dat met een ander persoon alles anders zal zijn, gemakkelijk en soepel.
Dat zal het niet. Zolang je onverwerkte scripts in je draagt, zal elke relatie erover struikelen. Elke partner zal verkeerd lijken, niet hetzelfde, niet perfect.
Een crisis is niet het einde. Het is een uitnodiging om met jezelf in dialoog te gaan. En als je deze uitnodiging accepteert, ontdek je misschien dat er achter het spiegeloppervlak geen monster schuilgaat, maar de echte jij.
Degene die je al zo lang zoekt en nooit kon vinden.
Lees ook
- Wat er gebeurt als je niet langer de controle hebt: een experiment dat je relatie zal redden
- Hoe je kunt begrijpen dat dit liefde is en geen gewoonte: een test van een psycholoog
