De angst voor vetten is misschien wel het hardnekkigste spook van de voedingswetenschap van de afgelopen eeuw, en het waart nog steeds rond in de keukens van slankmakers.
De jaren tachtig en negentig overtuigden ons ervan dat vetvrije yoghurt de weg naar verlossing was en kippenhuid bijna vergif, vertelt een correspondent van .
Maar het menselijk lichaam werkt anders: het weet niet hoe het vet dat het eet direct onder de huid kan brengen. Voordat vetten uit voedsel naar het depot gaan, moeten ze een lange weg van splitsing en synthese doorlopen, en dit proces kost energie.
Het zijn juist de vetten die ons helpen om vitamines – A, D, E en K – op te nemen. Als je een wortelsalade zonder olie eet, gaat de bètacaroteen er doorheen zonder je huid ook maar iets te laten stralen.
Michael Greger, MD, benadrukt in zijn geschriften dat gezonde vetten cruciaal zijn voor de hersenfunctie. Onze grijze massa bestaat voor ongeveer 60% uit vet en heeft een regelmatige inname van bepaalde vetzuren nodig.
Uit een onderzoek van de Harvard School of Public Health bleek dat mensen die gematigde hoeveelheden onverzadigde vetten eten (noten, avocado’s, vis) effectiever afvallen dan mensen die simpelweg geen vetten eten. Dat komt omdat vetten langdurige verzadiging bieden en de drang om elk uur een koekje te eten wegnemen.
Een ander punt zijn de transvetten, die verstopt zitten in in de winkel gekochte gebakken producten en fastfood. Ze veranderen het lipidenprofiel in het bloed in negatieve zin en maken cellen ziek, maar dat is een verhaal over industriële verwerking, niet over een eitje als ontbijt.
Boter is lang beschouwd als een adervijand, maar moderne meta-analyses vinden geen direct verband tussen matige consumptie en cardiovasculaire ongelukken. Dit verband verdwijnt als het algemene dieet van een persoon rijk is aan groenten en vezels.
Het is ook belangrijk om te beseffen dat vetten de opname van koolhydraten vertragen. Als je een stuk brood met boter eet, zal je bloedsuikerspiegel langzamer en soepeler stijgen dan wanneer je hetzelfde brood droog eet. Dat betekent dat je genoeg energie hebt om het lang vol te houden.
Vetten zijn echter wel erg calorierijk, en daar kun je niets tegenin brengen. Eén gram levert negen kilocalorieën, terwijl koolhydraten of eiwitten er maar vier leveren. Maar dat is geen reden om ze uit te sluiten, alleen een reden om het met mate te doen en de juiste bronnen te kiezen.
Avocado’s, koudgeperste olijfolie, vette vis en noten zouden elke dag op je bord moeten liggen. Kokosolie is, ondanks de hausse in marketing, rijk aan verzadigd vet en moet meer worden behandeld als een dessertproduct.
Als iemand een vetarm dieet volgt, gaat hij vaak meer suiker en zetmeel eten om de verzadiging te compenseren. En hierin ligt de belangrijkste paradox: omdat we bang zijn voor vet, komen we aan met “light” voedsel.
Misschien is het tijd om te stoppen met het verdelen van voedsel in zwart en wit en jezelf toe te staan om zonder angst een lepel olijfolie op je bord te leggen. Want het is niet het voedsel waar je bang voor moet zijn, het is je eigen onwetendheid.
Lees ook
- Waarom water drinken als je niet wilt eten: de geheimen van de stofwisseling onthuld
- Waarom intervalvasten niet voor iedereen werkt: het geheim dat voedingsdeskundigen je niet vertellen
