Controle is de populairste drug in relaties.
We controleren waar de partner is, met wie, hoe laat hij/zij komt, wat hij/zij heeft gegeten, naar wie hij/zij lacht, aan wie hij/zij denkt, meldt de correspondent van .
Psychologen luiden de noodklok: totale controle doodt intimiteit effectiever dan ruzies en vreemdgaan. Want waar controle begint, eindigt vertrouwen, en liefde kan niet bestaan zonder vertrouwen.
Pixabay
Het experiment dat gezinstherapeuten voorstellen klinkt eng: probeer je partner een maand lang helemaal niet te controleren. Stuur geen sms’jes met “waar ben je”, check je telefoon niet, eis geen verslagen.
De reactie op deze suggestie vertelt je meestal meer over de staat van de relatie dan welke test dan ook. Als je gruwelt bij de gedachte alleen al – dan is het probleem ernstiger dan het leek.
Experts in het werken met angst leggen uit: controle is altijd een poging om met onze eigen angst om te gaan. We zijn bang voor verlies, bang om bedrogen te worden, bang om ongewenst te zijn.
En we proberen onszelf te verzekeren door onze partner aan een korte lijn te houden. Alleen de leiband wurgt beiden. Degene die wordt vastgehouden – omdat hij van zijn vrijheid wordt beroofd. Degene die wordt vastgehouden – omdat het altijd moeilijk is om vast te houden.
Studies tonen aan dat koppels met een hoge mate van vertrouwen en autonomie zich veel gelukkiger voelen dan koppels waar de partners aan elkaar vastgeplakt zitten. De paradox is dat vrijheid je dichter bij elkaar brengt dan een kooi.
Als iemand weet dat hij niet met geweld wordt vastgehouden, maar elke dag vrijwillig wordt gekozen, geeft dat een gevoel van veiligheid dat niet te vergelijken is met welke controle dan ook. Omdat je met geweld niet aardig kunt zijn, werkt het twee kanten op.
De psycholoog merkt op: als innerlijke gevoelens op gespannen voet staan met uiterlijk gedrag, is er sprake van ondraaglijk ongemak . Je kunt glimlachen en doen alsof alles in orde is, maar van binnen zal er spanning groeien.
Controleurs zijn meestal precies hoe ze hun leven leiden. Aan de buitenkant – een zorgzame man of vrouw, aan de binnenkant – eeuwige angst en spanning. Je kunt geen minuut ontspannen, voor het geval er iets misgaat.
Maar als we de controle loslaten, krijgen we de kans om de echte partner te zien, niet onze projectie. En vaak blijkt dat hij niet wegloopt, bedriegt, bedriegt. Hij wil gewoon ademhalen.
Het gaat niet om onverschilligheid en onverschilligheid. Het gaat over het respecteren van andermans afgescheidenheid. Het gaat erom dat je erkent dat je partner niet je eigendom is, maar een ander persoon met het recht op zijn eigen verlangens en zijn eigen ruimte.
De engste mythe die mensen in controle houdt is “als ik geen controle heb, valt alles uit elkaar”. In feite zorgt controle ervoor dat dingen uit elkaar vallen. Het is verstikkend, het is weggaan, het is verstoppen.
Het experiment met het loslaten van controle laat meestal het tegenovergestelde zien: als de druk wegvalt, beginnen de partners uit zichzelf naar elkaar uit te reiken. Zonder bevelen, zonder manipulatie, zonder schuldgevoel.
Omdat er voor elkaar zijn als je niet wordt vastgehouden de enige manier is om echt te zijn. Al het andere is een gevangenis die “liefde” heet en waaruit je bij de eerste de beste gelegenheid wilt ontsnappen.
En als je bereid bent om het risico te nemen en dit experiment te doen, wees er dan op voorbereid dat de eerste paar weken eng zullen zijn. Angst zal fluisteren: ga terug naar het oude, daar is het veilig. Maar de oude veiligheid was een illusie.
De nieuwe werkelijkheid zal moed vergen. Maar daarin zul je eindelijk zien: je wordt niet in de steek gelaten als je loslaat. Je wordt gekozen. En het is een heel andere relatie.
Lees ook
- Hoe je je realiseert dat dit liefde is en geen gewoonte: een test van een psycholoog
- Wat er gebeurt als je geen ruzie maakt: de verborgen dreiging van perfecte relaties
